|
|
 |
« : Nisan 03, 2008, 11:45:51 ÖS » |
|
Yozgat Sürmelisi
Yozgat şehri 1760 yılı başlarında Bozok Yaylasının, yeşillik, etrafıormanlarla çevrili içinde binbir çeşit kuşun ötüştüğü bir sahadakurulurken; Yozgat halkı o zaman yarı göçebe ve sürülerini besleyerekhayvancılıkla uğraşır, hayatlarını bu yoldan sağlarlardı.
Bozok yaylasında otlayan bu sürülerin birini de Sürmeli Bey adında birTürkmen Yörüğü otlatırdı. Halk tarafından sevilen bu yanık sesli halkozanı elinde kavalı, sırtında sazı Yozgat'tan Akdağmadeni'ne uzananormanların içinde sürüsünün içinde dolaşırdı. Bazen bir çamın dibinerastlanır. Sazının tellerini konuşturur bazen bir derenin kenarındakavalını çalar, aşık olduğu gönlünün sevgilisini düşünürdü.
O sevgili ki güzelliği Bozok yayla'sına yayılmış, ahu gözlü, sürmelikaşlı, ayyüzlü bir dilberdi. Babası bir Türkmen beyi idi ve çok sertbir adamdı. Sürmeli Bey, ailesini salarak, babasından sevdiğiniistetir, mağrur adam, kızını bir çobana vermeye yanaşmaz. Araya beyler,ağalar girer ama boşuna, bir türlü gönlü olmaz kızın babasının ve ikisevgili birleşemezler.
Üzüntüsünden sürüsünü bırakan Sürmeli Bey alır sazını eline beş çamlarmevkiinde kendine bir dergah kurar. Aşkını, yanık türküleriyle dağlaraağaçlara anlatır. Küser otağına, obasına ve Akdağlar'a kadar uzanançamların arkasında onu bir daha gören olmaz. Dertli kavalına üflediğ,işli sazına söylettiği nameler kalır geriye. O gün bu gündür dillerdeyankılanır Sürmeli Bey'in türküleri.
SÜRMELİ KIZIN ÖYKÜSÜ
Sürmeli Yozgat'ta yaşanmış Türk Halk Edebiyatının en güzelörneklerinden birisidir. Yozgat Sürmelilerinin ortaya çıkışı 19. yy.sonlarında İkinci Cihan Harbinin sona erdiği dönemdir. Hepsi 96beyittir.
Sürmeli güzel gözlü sevgiliye bir hitaptır. Eskiden genç kızlardışarıya çıkarken gözlerine sürme çekerlerdi ve gözleri daha alımlıolurdu. Bol feracelerinin içinde sadece gözleri görünürdü kızların.
Yozgat Sürmelileri yaşanmış öykülerin getirdiği birer sevda, hattakarasevda türküleridir. Bu bir anlık sürmeli gözlere bakış, yüreklerdebüyük aşklara kara sevdalara başlanmış olur kor düşen yürekler sessizsessiz yanar, ateşini genişletir ve ağızlardan sürmelinin sözleriolarak dökülür. Söylenen sözlerde acı vardır, hasret vardır, gurbetvardır. Sürmelileri dinlerken bu kadar duygulanmamızın sebebi busürmeli öykülerinde yakaladığımız duyguların kendimizde de bir yeri,bir acısının olmasındandır. Kısaca kendi aşklarımızı, hasretimizibuluruz Yozgat Sürmelilerinde.
Sürmeli Beyin en tanınmış türküsü ;
Of ooof !
Yozgat seni delik delik anam delerim
Kalbur olur toprağını anam elerim
Vay vay anam sürmelim
Eğer sürmelini yitirirsen anam
Koyun olur peşin sıra melerim
Vay vay anam sürmelim
Of oof ! Çamlığın ardında bir yuva yaptım
Yuvamın içinde sürü otlattım
Ben sürmelimi gurbete attım
Vay vay anam sürmelim
Yozgat türkülerinde hasret, sevda ve hepsinden daha çok yayla ve yaylaile ilgili konular işlenmiştir. Yozgat’ı en iyi anlatan “Türkü YozgatSürmelisi”dir. Sürmeli Türküsünden bir dörtlük şöyledir.
Dersini almış da ediyor ezber
Sürmeli gözlerin sürmeyi neyler
Bu dert beni iflah etmez del eyler
Benim dert çekmeye dermanım mı var
|
