|
|
 |
« : Haziran 13, 2008, 03:25:53 ÖS » |
|
Bilimadamları, kendi içine çökmüş ve patlamak üzere olan bir ölü yıldızdan çıkan ilk parlamayı, ilk kez gözlemledi.
Bu gözlem, kendi içine çökerek çok küçük boyutlara düşmüş ve yüksek bir yoğunluğa erişmiş ölü bir yıldızın, patlayarak bir süpernovaya dönüşmesi sürecine ilişkin, eşsiz bilgiler sağladı.
Science dergisinde yayımlanan araştırmaya katılan astronomlar, ölü yıldızı bir süpernovaya dönüştürecek olan ve yıldızın derinliklerinden gelen ilk şok dalgasını yakaladıklarını, bugüne kadar hep, patlamış haldeki yıldızları gözlemlediklerini belirttiler.
Patlamak üzere olan yıldızın 1 milyar ışık yılı mesafede olduğu, patlamanın ilk şokunu gösteren bu ilk parlamanın 7 saat sürdüğü kaydedildi.
Hawai’deki teleskopla yapılan gözlem konusunda bilgi veren, Oxford Üniversitesi astronomlarından Stephen Justham, ilk şok dalgasından sonra teleskobun tekrar aynı koordinatlara odaklandığını ve burada patlamayı belirlediklerini, patlama ile oluşmuş süpernovayı gözlemlediklerini belirtti. Justham, “ilk parıltı, ilk şok dalgası, yıldız parçalanmadan bir kaç saat önce çıktı. Bu şok dalgasının, yıldız içerisindeki yolculuğu izlendi” dedi.
Bir ölü yıldız patladığında, yıldızın derininden başlayan şok dalgası saatte 32 milyon kilometre hızla yüzeye doğru çıkıyor ve patlama, güneşten bir milyar kez daha parlak bir ışık topu oluşturuyor. Bu patlamayla evrene, yıldız içerisinde oluşmuş nikel, altın, demir dahil çeşitli elementler dağılıyor.
Oxford Üniversitesi astronomlarından Kevin Schawinski, “Dünyamızdaki ağır elementler, yıldızların içerisinde oluştu. Eğer süpernovalar olmasaydı, çok uzun bir geçmişte, bizim güneşimizin oluşmasından da önce bu ağır elementler oluşmasaydı, dünyamızı oluşturan maddeler de olmazdı” dedi.
|
