|
|
 |
« : Kasım 02, 2007, 09:33:54 ÖÖ » |
|
11. yüzyıl Viking halklarının en güçlü olduğu dönemdi. Kanunları çokiyi düzenlenmiş, vahşetleriyle ünlenmişlerdi. Yöneticileri dünyanın enzengin ve en güçlülerindendi. Bizans İmparatorluğu'nun gurur duyduğuşeylerden biri, İmparator Varangian'ın muhafızlarının tamamen Rusya'danve İskandinavya'dan gelme Vikinglerden oluşmasıydı. Vikinglergemileriyle Dublin'den Kiev'e kadar yelken açarlardı.
Ama şaşırtıcı bir şekilde, Amerika kıtasına yerleşmediler. Hem deAvrupalılar arasında yerleşme olanağına ilk onlar sahip olmuşken...Vikinglerin toprak hırsları, neredeyse altına duydukları kadardı. NovaScotia kıyılarındaki yemyeşil 'Vinland' harika bir ödül olacaktı onlariçin. Ayrıca Vikinglerin yerleştiği İzlanda'dan ve Grönland'dan dahaiyi bir iklimi vardı. Toprağı verimsiz, havanın hep kasvetli olduğuanavatanları Norveç'ten de iyiydi. Yerlilerin karşı koymasıyerleşmelerine bir engel teşkil etmedi.
Amerika'ya yerleşen Avrupalı göçmenlerin yerlilere karşı sahipoldukları tüfek gibi teknolojik üstünlükleri olmasa da zırhları veçelik silahları yetmişti. Hem de pek uzak değildi. Grönland'dan Amerikakıyısına gitmek, Norveç'ten İzlanda'ya ya da İzlanda'dan Grönland'agitmenin yarısı kadardı. Bugün bile Nova Scotia'da durursanız, ufuktayüksek Grönland zirvelerinin gölgesini görebilirsiniz. ÖyleyseAvrupa'nın en yayılmacı, en dinamik insanlarından olan Vikingleryağmaya böylesine hazır bu kıtayı neden tercih etmediler?
Bunun yanıtı, Viking tarihinin en ünlü iki adamının karanlıkgeçmişlerinde yatıyor. Birisi Kızıl Eric, ya da nam-ı diğer Kanlı Eric;diğeri de oğullarından Leif Ericson'du.
Vikingler, tecavüz ve çapulculukta kötü bir üne sahip olsalar da, KızılEric onlar için bile çok vahşiydi. Norveç'te ufak bir kavga sonucundasilahsız bir komşusunu öldürdüğü için önce Norveç'ten İzlanda'yasürgüne gönderildi. Orada oğlu Leif doğdu. İzlanda'ya yerleştiktensonra yeni bir kavgaya tutuştu ve orada uzun süredir yaşayanlardanbirini öldürdü. O sıralar onu sürgüne gönderecek başka bir yer olmadığıiçin, Eric'e birkaç komşusunun olduğu İzlanda'nın batı kesimineyerleşmesi emredildi. Bu da bir işe yaramadı.
982 yılında Eric yeniden kavga sonucunda birisini öldürmesiyle 'Kanlı'lakabıyla anılmaya başladı. Böylece Eric İzlanda'dan da uzaklaştırıldı.Ama katil aynı zamanda insanları etkilemesini de biliyordu. Etrafınabir grup memnuniyetsiz, sıkılmış Viking'i topladı. Uzun yola dayanaklıgemiler inşa ettiler ve batıya doğru yelken açtılar.
Eric ve arkadaşları, kara görene kadar beş yüz mil yol aldılar. Eric,yeşil ülke anlamına gelen Grönland adını, buzla kaplı bölgeye yeniinsan çekmek için koymuştu. Eric ve arkadaşları İzlanda'ya geridöndüler ve orada bir koloni kurmak üzere birkaç yüz Vikingli aileyiikna ettiler. Hava kötü, toprak kayalık olmasına rağmen burada yaşayanbaşka kimsenin olmaması her şeyi katlanılır kılıyordu. Böylece Eric'inbilfiil komutası altında belki de beş yüz kişiden oluşan bir koloniGrönland'e yerleşti.
1001 yılında, o zamanlar bütün Vikingleri çeken gezi tutkusu Eric'inoğlu Leif in de kanına girdi. Ama gitmek için kesin bir hedefbelirlemişti. Çeşitli belirtilere ve söylenenlere göre daha batıdabaşka bir ada daha vardı. Babası hala Grönland'ın yöneticisiydi ve buda Leif'in gemisine adam toplayarak, bu adayı keşfetmek üzere yelkenaçmasına olanak verdi. Şaşırtıcı bir şekilde kısa süren bir yolculuktansonra Nova Scotia'nın kıyısına vardılar. Babası gibi, Leif de iyi birismin insanları çekeceğini bildiğinden buraya Vinland adını verdi.
Vinland'ın anlamının üzümle pek bir ilgisi yoktu, doğru tercümesi"bereketli" ya da "dostane" ülke olabilir. Sonra, artık bin beş yüzkişilik kalabalık bir topluluğa sahip Grönland'a döndü. Babası gibi oda Vinland'ın keşfini duyurmak, yerleşecek insan çekmek ve babasınınGrönland'da yaptıklarını yapmak istiyordu.
Ama kader buna izin vermedi. Kızıl Eric tahtını Leif'e bırakarak öldü.Anladığımız kadarıyla Grönland'ı iyi yönetmiş ve liderliği zamanındakoloni genişlemişti. Ama Leif, yönetiminin ilk birkaç yılında ülkesiyleilgilenmekten Vinland'a hiç vakit ayıramadı. Bu yüzden Vinland'lailgilenme görevini kız kardeşi, Freydis'e verdi.
Freydis'in araştırma gezileri sonucunda ilk kez Vikingler ve Amerikayerlileri birbirleriyle karşılaşmış oldu. Vikingler taş ev yapmayabaşladıklarında kalmaya karar verdikleri anlaşılınca, yerlilerçevrelerinde küçük bir kontrol halkası oluşturdular. Bir araya geldilerve elli kadar Vikingi gemisini geri püskürttüler. Vikingler kaybetmişolsa da Freydis bu kaybedilen çatışmada bile bir kahraman olmuştu. Geridönüp yerlilerin üstüne vahşi bir şekilde saldırarak, gemiler güvenleyola çıkana kadar geri çekilmelerini sağlamıştı.
Freydis, birkaç yıl sonra daha büyük bir grupla geri döndü. Bu seferdaha iyi silahlanmışlardı, sayıca daha fazlaydılar. Ama kolonininkaderi çoktan kötü çizilmiş gibiydi. Freydis'in gemisi karaya ilkçıkanlardan değildi. Freydis geldiğinde, sahiplenmeyi düşündüğü evedaha önce gelen iki erkek kardeş ve ailelerinin yerleştiğini gördü.
Babası, Kanlı Eric'in geleneğini sürdüren Freydis bunu kabullenemedi.Her iki kardeşi birden öldürdüğünde kimse araya girme gereğini duymadı.Ama karılarının ve çocuklarının da öldürülmelerini emrettiğinde kimsebunu yapmaya yanaşmadı. Öfkeden deliye dönen Freydis, eline bir savaşbaltası aldı ve bu işi de kendi halletti.
O yıl sömürgeciler kışı geçirmek için Grönland'a döndüler. İki aileninkatlinin duyulmaması için çaba harcandı ama birileri yine de konuştu.Bu, Leif'i çok zor bir duruma soktu. Kız kardeşi nedensiz yere, Leif'inkorumakla sorumlu olduğu kadınlarıve çocukları öldürmüştü. Kurallara göre katili öldürtmesi gerekiyordu,ama aynı zamanda kendi kız kardeşini ölüme göndermesi Vikingkurallarını çiğnemesi anlamına geliyordu. Sonunda, üzüntüyle ve kendinizorlayarak Leif bir çözüm buldu, kız kardeşini sürgüne gönderdi veVinland'a gidilmesini yasakladı.
Belki de, Vinland'da hiç yerleşim olmazsa, hafızalardan bu kötü anıyısilebileceğine ve kız kardeşini geri getirebileceğine inanıyordu. Ya dabu fiyaskodan o kadar hayal kırıklığına uğramıştı ki, katliamıngerçekleştiği yerin bir daha ne adını duymak, ne de görmek istiyordu.
Böylece yıllar boyunca yasak sürüp gitti. Hatta Leif'in ölümünden sonrakötü hasatlar, zor kışlar yaşanmasına rağmen koloniyi batıya, KuzeyAmerika'ya doğru yaymamaları, bunu akıllarına bile getirmediklerinigösteriyor. Bunun yerine birçok kişi Grönland'da kalmalarınınolanaksızlığını anladılar ve tekrar İzlanda'ya döndüler. Birkaçıkalmaya devam etti, ama iki yüz elli yıl sonra Grönland, tekrar kıtaAvrupasından kimsenin olmadığı bir yere döndü.
Bu arada bütün bu yıllar sırasında, sadece ailede bir katil olduğu içinLeif'in Vinland'a koyduğu yasak saygı gördü. Sonuç olarak, dönemin endinamik ırkı Kuzey Amerika'yı işgal etme şansını kaçırmış oldu. EğerEric'in oğlu, kız kardeşinin gözden düşürdüğü topraklara gitmeyiyasaklamasaydı, bugün dünya ne kadar farklı olurdu?
Ama o zaman, yapılacak en iyi şey gibi görünmüştü
|
