|
|
 |
« : Kasım 01, 2007, 10:47:55 ÖS » |
|
Ağustos ayı Türk tarihiiçerisinde müstesna yeri olan aylardan biridir. Bu ayda önemli zaferlerkazanılmış önemli olaylar gerçekleşmiştir. Bu ay içerisinde AlparslanMalazgirt Zaferini kazanmış (1107), Otlukbeli Meydan Savaşı kazanılmış(1473), Yavuz Selim Çaldıran ve Mercidabık Zaferlerini kazanmış(1514-1516), Kanuni Mohaç Savaşını kazanmış (1534), Estergon Kalesifethedilmiş (1543), Turgut Reis Trablusgarb'ı fethetmiş (1551),Çanakkale'de I. Anafartalar Zaferi kazanılmış, M. Kemal AtatürkBaşkomutanlık Meydan Savaşı ve Büyük Taarruzda düşmanı yenmiş, KurtuluşSavaşının kazanılmasını sağlamıştır (1922), 2. Kıbrıs harekatıyapılmıştır. (1974) Bunların yanı sıra önemli haftaları içerisine alanbir aydır Ağustos. Dünyaca meşhur Türk bilgini olan İbni Sînâ için17-23 Ağustos tarihleri İbni Sînâ haftası olarak kabul edilmiştir. İştebiz bu yazımızda bu meşhur bilginimizi tanıtmaya çalışacağız.
İbn-i Sînâ 980 yılında Buhara'ya bağlı olan Harmasyan şehrine yakınAfşana köyünde doğmuştur. Olağanüstü bir zekâya sahiptir. 10yaşındayken Kur'an-ı Kerim'i ezberlemiştir. 18 yaşına geldiğindedevrinin bütün bilimlerinde en yüksek seviyeye ulaşmıştır. İbn-i Sînâsarf, nahiv, geometri, mantık, matematik, kimya, musiki, siyasetbilimi, tıp, fıkıh, fizik, felsefe, biyoloji, ****fizik bilimleriniöğrendi. Fakat hangi konu ile ilgili çalışırsa çalışsın önce abdestalır, namaz kılar sonra da o meselenin halli için Allah'a dua ederdi.Her şeyin ondan geldiğinin farkında olduğu için dünyadaki tümbilimlerin Allah'ın ilminin yanında hiçbir anlam ifade etmediğininbilincindeydi.
Buhara Sarayının zengin kütüphanesinde çalıştı, buradaki tüm kitaplarıezberlercesine okudu. Yirmi yaşında Harezm’e gitti. Orada Birun iletanıştı. Oradan Horasan'a ve Cürcan'a geçti. Cürcan'da Ebu MuhammedŞirazi kendisine yardımcı oldu. İlmi çalışmaları için bir yer tahsisetti. Ünlü eseri Kanun fi't-Tıbb'ı burada yazdı. Bütün düşünürlerinhayatını araştırdı. En tanınmış eserleri Kanun fi't-Tıbb, Eş-Şifa,En-necat'tır. Kendisi altı asır boyunca doğu ve batıdaki en büyük tabibkabul edilmiştir. Eserleri Asya ve Avrupa üniversitelerinde tek kaynak,yegâne kitap olarak okutulmuştur. Eserleri Latince, İbranice ve diğerdillere çevrilmiş, yüzlerce defa mükerrer baskıları yapılmıştır.Yaptığı tanım tesbit ve ilaçları günümüzde halen geçerlidir.
Civa buharıyla tedaviyi ilk defa kendisi bulmuştur. Kızıl hastalığınıilk kez kendisi tarif etmiş, mide ülserini ilk kez kendisi yazmış, buhastalığın yemeklerle ilgili olduğunu açıklamıştır. Karaciğerhastalıklarını da en güzel açıklayan İbn-i Sînâ'dır. Kalp mide veböbreklerin karaciğer hastalığından dolayı bozulacağını eserindeyazmıştır. Aynı zamanda göz hakkında geniş bilgiler vermiştir. Göz ileburun arasındaki kanalın varlığını ilk keşfeden bilgindir. Doğumhakkında geniş bilgiler vermiştir. Kalp ve kalp hastalıkları hakkındabilgi vermiş kalbin çalışma şeklini açıklamıştır. İbn-i Sînâ ilk kezdamar içi şırıngasını yapmıştır. Tıpta ilk kez sondaları bulmuştur. Bualetle mesaneye ilaç koyma ve bevli çıkartmayı başarmıştır. Avrupa isebuna ancak 800 yıl sonra 19. yüzyılda erişebilmiştir. Hareket, kuvvetboşluk, ışık, ısı, özgül ağırlık üzerine orijinal çalışmalardabulunmuştur. Ameliyatlarda uyuşturucu narkozu bulan ve kullanan ilkkişidir. İlk kez şeker hastalığını keşfetmiş, idrarda şekerin olduğunuaçıklamıştır.
Eseriyle Avrupa düşünürlerini derinden etkilemiştir. Avrupa'da"Avicenna" diye tanınan İbn-i Sînâ en büyük bilgin olarak kabulgörmüştür. Tüm bilimsel eserlerinin yanı sıra tasavvuf ile ilgilieserler yazmıştır. Kitabu'n-nefi adlı eseriyle psikolojinin kurucusuolarak kabul edilmiştir. İbn-i Sînâ'ya göre Allah bütün ispatlarıntemelidir: "Vacibü'l-Vucut"tur. Bürhan yoluyla bilinemez. O'nun netarifi ne illeti vardır. Bilakis kendisi bütün mevcudata delildir.Böylece ****fizikten tasavvufa geçer. Mevcudat Cenab-ı Hakk'ın"Vacibü'l-Vucut" olması sebebiyle zaruri surette vücut bulmuştur. Busebeple eşya üzerinde Allah'ın ezeli inayeti vardır. İbn-i Sînâ builahi ahlakı uzun uzun tahlil eder ve buradan asıl beşeri ve ameliahlaka geçer. Ruhi kuvvetler ve ahlaki faziletler arasındaki ilişkileriinceler. Yani ilk nokta son noktadır fikrini doğrular. Tüm bilimlerdetemel amacın ve erişilecek son noktanın Allah olduğunu ispatlar.Ezelden ebede çok güzel köprüler kurar, ibret levhaları gösterir. İbn-iSînâ'nın Şifa adlı eseri bir felsefe ansiklopedisidir. Diğer eserlerinegelince Kanun fi't-tıb meşhur tıp kitabıdır. Necat ve işaret adlıkitapları ve Aristo'nun felsefesini anlatan yirmi ciltliKitabü'l-İnsaf'ı başta gelen eserleridir. İbni Sînâ, Kimya alanında daçalışmış ve önemli keşiflerde bulunmuştur. Bu hususta Berthalet, kimyailminin bugünkü hale gelmesinde İbn-i Sînâ'nın büyük yardımı olduğunusöyler. Bu çalışmaları ve etkileriyle İbn-i Sînâ doğu ve batı kültürünügeliştiren büyük bilginlerden biri olduğunu gösterir. Bütün bunlardanbaşka çok güzel şiirler yazmıştır. Hatta Türkçe olarak yazmış olduğuşiirleri bulunmaktadır. Yani aynı zamanda şair edebiyatçı kimliği debulunmaktadır. İbn-i Sînâ'nın Kanun fi't-Tıb adlı eseri 12. yüzyıldaLatinceye çevrildi. Bu eser batı tıp aleminde patlama tesiri yaptı.Çağın Fransa'nın en meşhur tıp fakülteleri olan Montpellier ve LauvainÜniversitelerinin temel kitabı Kanun fi't-Tıb olmuştur. Durum 17.yüzyılın ortalarına kadar devam etti. İbn-i Sînâ 700 yıl Avrupa'nın tıphocası oldu. 600 yıl önce Paris Tıp Fakültesi'nin Kütüphanesindebulunan dokuz ana kitabının en başında İbn-i Sînâ'nın Kanun fi't-Tıbadlı eseri yer almaktadır.
Bugün hâlâ Paris Üniversitesinin Tıp Fakültesi öğrencileri St. GermainBulvarı yanındaki büyük konferans salonlarında toplandıklarındaMüslüman doktorun duvara asılı büyük boy portresiyle karşılaşırlar. Buiki portre İbn-i Sînâ ve Er-Razi'ye aittir.
İbn-i Sînâ 1037 tarihinde Hemedan'da mide hastalığından vefat etmiştir.Kendisine tüm insanlığa yaptığı katkılarından dolayı şükranlarımızı arzederiz.
|
