Malum oldu?u üzere Türkçe’mizde “sevi” kelimesiyle kar??lad???m?z a?k, bir ?eye kar?? duyulan a??r? ba?l?l?k, sevgi, istek demektir. A?k bu dünyaya ve uhrevî hayata ait olmak üzere iki çe?ittir. A?k-? mecâzî, a?k-? ilâhî. A?k-? mecâzî dünya nimetlerine ve zevklerine duyulan bir a?kt?r ki, Mevlâna’ya ve di?er mutasavv?flara göre a?a??l?k ve geçici bir ba?lanmad?r. Yine Mevlâna’ya göre as?l tutulmas? gereken yol ilâhi a?kt?r. Yani Allah’a duyulmas? gereken sevgi ve muhabbettir. “A?k, kimseye ihtiyac? olmayan Allah’?n s?fatlar?ndand?r, ondan ba?kas?na a??k olmak mecazi a?kt?r; gelip geçici bir hevestir” diyen Mevlâna’ya göre; Allah’tan ba?ka her ?ey yok olaca?? için, yok olan ?eylere duyulan a?k da gerçek a?k olmayacakt?r. Yani yok olan ?eylere ba?lanmak bo?tur.

Gerçek a?k? bu ?ekilde tarif eden Mevlâna, ?iirlerinde de kendi a?k?n? s?k s?k dile getirir ve ?öyle der:

“Berrak sudan daha temiz bir a?k?m var. Bu a?k oyunu ?ehvetle ilgili olmad??? için bana haram de?ildir.

A?k ba?kalar?n? ?ekilden ?ekle sokar, hâlden hâle kor.

Halbuki benim a?k?m geçici olmad??? gibi sevgilime de zevâl yoktur. O ölümsüzdür.”

Yine ba?ka bir ?iirinde, a?k? ?öyle yüceltir:

“Biz ilac?m?z? a?kta bulmu?uz.

Her an kan?m?z? a?k u?runa saçm???z.

Bizim her nefesimiz a?ka do?ru gider.

Her nefesimizde a?k kendi nefesini bulur.

A?k, nefesini bizimle al?r, bizimle verir.”

Kendi a?k?n? bu ?ekilde tarif eden Mevlâna, yine ilahi a?k? tarif ederken ?u cümlelere yer verir:

“A?k göklere uçmak, her an yüzlerce perdeyi y?rtmakt?r.

A?k öncelikle kendini nefsin isteklerinden kurtarmak, nefsânî yollardan yürümekten vazgeçip, dünya nimetlerini görmezlikten gelmektir.

A?k, geldi?i ve tekrar dönece?i mekân? dü?ünmesi ve insan?n kendini tan?maya çal??mas?d?r.”

Yine Mevlâna’ya göre; ak?l bu a?k? anlayamaz ve gerçek â??k olmayan ki?i de bu â??kl???n tad?n? ve özelli?ini bilemez. Kalem bile bu a?k? yazmaya kalksa ortadan yar?l?r, i?i yar?m kal?r. Mevlâna a?ks?z geçen ömrü ömürden saymaz ve bu ilâhî a?k?n insana ne?’e ve rahatl?k verdi?ini söyler. Yani insan bu dünyan?n a?k?na kavu?unca nas?l sevinir, mutlu olursa gerçek Allah â??klar? da mânen Hakk’a ula??nca dertlerinden kurtulur ne?elenirler. Adeta ölmeden önce ölürler.

--------------------------------------------------------------------------------