Sınavda adaylara sayısal ve sözel bölümden oluşan yetenek testi uygulanacak. Türkçe yapılacak sınavda her bir aday için sayısal, sözel ve eşit ağırlıklı üç ayrı ALES puanı hesaplanacak ve sonuçlar adayların adreslerine sınav sonuç belgesiyle duyurulacak.

Başarılı adaylar, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 48. maddesindeki şartları taşımaları, yüksek öğretim mevzuatı ve YÖK kararları açısından engel hallerinin bulunmaması kaydıyla, usul ve esasları devlet üniversiteleri ve yüksek teknoloji enstitüleri senatoları ve vakıf yüksek öğretim kurumlarının yetkili organlarınca belirlenecek giriş sınavlarına başvurabilecekler. Doktora veya sanatta yeterlilik derecesine sahip olanlar, bu sınavdan muaf tutulmak suretiyle yüksek öğretim kurumlarınca yapılacak giriş sınavlarına başvurabilecekler. Tıpta uzmanlık eğitimine hak kazananların araştırma görevlisi kadrosuna atanmalarında bu sınav ile yüksek öğretim kurumlarınca yapılacak giriş sınavlarına katılma şartı aranmayacak.

Türkiye’de bir lisansüstü eğitim programında öğrenim görmek isteyenler de ALES’e girecekler. Adayların, ALES’ten, başvurduğu lisansüstü programın puan türünde en az 55 (Lisans diplomasıyla doktora veya sanatta yeterlik programına başvuracaklar için 70) puan almaları gerekiyor.

Bütün yüksek öğretim kurumları lisansüstü eğitim için öğrenci seçerken ALES sonuçlarını kullanacaklar. Bu yolla yurt dışında lisansüstü öğrenim görmek isteyen adayların ALES’e girme zorunluluğu bulunuyor.

Mecburi hizmet yükümlülüğü olmaksızın kendi imkanlarıyla yurt dışında lisansüstü öğrenim görecekler ise bu sınava katılmayacaklar.